Chicago Kaynak Gösterme ve Kaynakça Rehberi
Chicago kaynak gösterme sistemi; tarih, edebiyat, sanat tarihi, ilahiyat, din bilimleri, felsefe, kültürel çalışmalar ve çeşitli sosyal bilim alanlarında yaygın kullanılan esnek bir atıf sistemidir. Chicago'nun ayırt edici yönü, iki ayrı yaklaşım sunmasıdır: Notlar ve Kaynakça ile Yazar-Tarih. Yazarlar çalışmalarının disiplinine uygun sistemi seçmeli ve makale boyunca aynı yaklaşımı tutarlı biçimde sürdürmelidir.
Chicago'nun İki Kullanım Biçimi
1. Notlar ve Kaynakça
Bu yaklaşım özellikle tarih, sanat tarihi, edebiyat, ilahiyat, din bilimleri ve diğer beşeri bilimlerde yaygındır.
Kaynaklar metinde üst simge numaralarıyla gösterilir; ayrıntılı bilgi dipnot veya sonnotta verilir. Makalenin sonunda ayrıca kaynakça bulunabilir.
Metin örneği: Bu yaklaşım 20. yüzyılın ikinci yarısında önemli ölçüde değişmiştir.1
2. Yazar-Tarih
Yazar-Tarih sistemi bazı sosyal bilim ve doğa bilimi çalışmalarında kullanılabilir. Metin içinde yazar soyadı ve yayın yılı yer alır.
Örnek: (Yılmaz 2025)
Hangi Chicago Sistemini Kullanmalıyım?
Dipnot geleneğinin güçlü olduğu disiplinlerde Notlar ve Kaynakça, yazar-tarih geleneğinin yaygın olduğu alanlarda ise Yazar-Tarih tercih edilebilir.
SAER Journal disiplinlerarası yapısı nedeniyle bütün çalışmalar için tek bir Chicago uygulaması zorunlu tutmaz. Ancak seçilen biçim makalenin tamamında tutarlı olmalıdır.
Notlar ve Kaynakça Sisteminde İlk Dipnot
Bir kaynağa ilk kez dipnotta atıf yapıldığında daha ayrıntılı bibliyografik bilgi verilir.
Genel yapı:
1. Ad Soyad, Kitap Adı (Yayın Yeri: Yayıncı, Yıl), sayfa.
Örnek:
1. Ahmet Yılmaz, Modern Toplum ve Kültür (İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024), 85.
Aynı Kaynağa Sonraki Atıflar
Aynı kaynağa daha sonra dönüldüğünde kısaltılmış not kullanılabilir.
Örnek:
2. Yılmaz, Modern Toplum ve Kültür, 112.
Kısaltılmış notta yazar soyadı, kısaltılmış eser adı ve ilgili sayfa bilgisi çoğu durumda yeterlidir.
Ibid. Kullanılmalı mı?
Ibid. geleneksel olarak kullanılmıştır; ancak güncel uygulamalarda kısaltılmış not kullanımı daha açık ve pratik bir seçenek olarak tercih edilebilir. Makale içinde hangi yaklaşım seçilmişse tutarlı biçimde sürdürülmelidir.
Dipnot Numaraları Nasıl Kullanılır?
Dipnot numaraları metindeki kullanım sırasına göre artar. Aynı kaynağa yeniden atıf yapıldığında önceki dipnot numarası tekrar kullanılmaz; yeni bir dipnot numarası oluşturulur ve kaynak bilgisi gerektiğinde kısaltılır. Bu yönüyle Chicago Notlar ve Kaynakça sistemi, Vancouver veya IEEE gibi aynı kaynak numarasını sabit tutan sistemlerden ayrılır.
Yazar-Tarih Sisteminde Metin İçi Atıf
Genel yapı: (Yazar Soyadı Yıl)
Örnek: (Demir 2024)
Belirli bir sayfa: (Demir 2024, 48)
İki ve Daha Fazla Yazarlı Kaynaklar
İki yazarlı: (Demir and Kaya 2024)
Üç veya daha fazla yazarlı: (Demir et al. 2025)
Türkçe akademik anlatımda bağlaç kullanımı metnin diline göre uyarlanabilir; bibliyografik yapı ise seçilen Chicago uygulamasıyla uyumlu tutulmalıdır.
Doğrudan Alıntı Nasıl Gösterilir?
Doğrudan alıntılarda ilgili sayfa veya sayfa aralığı belirtilmelidir.
Notlar ve Kaynakça:
1. Ahmet Yılmaz, Modern Toplum ve Kültür (İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024), 85.
Yazar-Tarih: (Yılmaz 2024, 85)
Kaynakça Nasıl Sıralanır?
Chicago kaynakçası genel olarak ilk yazarın soyadına göre alfabetik düzenlenir.
Örnek: Yılmaz, Ahmet.
Dipnot ve kaynakça biçimleri aynı değildir. Dipnotta ad genellikle önce gelirken, kaynakçada alfabetik sıralama için ilk yazarın soyadı başa alınır.
Kitap Nasıl Kaynak Gösterilir?
Dipnot
1. Ahmet Yılmaz, Modern Toplum ve Kültür (İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024), 85.
Kaynakça
Yılmaz, Ahmet. Modern Toplum ve Kültür. İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024.
Yazar-Tarih Kaynakçası
Yılmaz, Ahmet. 2024. Modern Toplum ve Kültür. İstanbul: Akademik Yayıncılık.
İki Yazarlı ve Editörlü Kitaplar
İki yazarlı kitap:
Yılmaz, Ahmet, and Mehmet Demir. Contemporary Social Research. London: Academic Press, 2025.
Editörlü kitap:
Kaya, Mehmet, ed. Studies in Contemporary History. London: Academic Press, 2024.
Kitap Bölümü Nasıl Kaynak Gösterilir?
Dipnot:
1. Ahmet Yılmaz, “Toplumsal Değişim ve Modernleşme,” in Çağdaş Sosyal Bilimler, ed. Mehmet Kaya (İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024), 45–62.
Kaynakça:
Yılmaz, Ahmet. “Toplumsal Değişim ve Modernleşme.” In Çağdaş Sosyal Bilimler, edited by Mehmet Kaya, 45–62. İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024.
Dergi Makalesi Nasıl Kaynak Gösterilir?
Dipnot:
1. Ahmet Yılmaz and Mehmet Demir, “Social Change and Institutional Transformation,” Journal of Social Studies 18, no. 2 (2025): 145–46.
Kaynakça:
Yılmaz, Ahmet, and Mehmet Demir. “Social Change and Institutional Transformation.” Journal of Social Studies 18, no. 2 (2025): 140–160. https://doi.org/10.0000/example.
DOI Nasıl Yazılır?
DOI mevcutsa kalıcı bağlantı biçiminde verilebilir: https://doi.org/10.xxxx/xxxxx. DOI, mümkün olduğunda sıradan bir web bağlantısına tercih edilmelidir.
Tez ve Doktora Çalışmaları
Tez türü, üniversite, yıl ve gerektiğinde çevrim içi erişim bilgisi belirtilir.
Örnek:
Demir, Mehmet. “Digital Transformation in Public Institutions.” PhD diss., Example University, 2025.
Web Sitesi ve Kurumsal Rapor
Web sitesi örneği:
World Health Organization. “Health and Digital Transformation.” Accessed September 10, 2026. https://www.who.int/
Kurumsal rapor örneği:
World Health Organization. Global Health Report 2025. Geneva: World Health Organization, 2025.
Gazete, Konferans ve Çevrim İçi Akademik Çalışmalar
Gazete: Yazar, haber başlığı, gazete adı, tarih ve çevrim içiyse URL bilgisi kullanılabilir.
Konferans: Yazar, bildiri başlığı, konferans adı, yer ve tarih bilgileri verilebilir; resmi proceedings varsa yayın bilgileri eklenir.
Ön baskı / repository: Çalışmanın yayımlanma durumu açıkça belirtilmeli, mümkünse DOI veya kalıcı bağlantı kullanılmalıdır.
Arşiv Belgeleri ve Tarihsel Kaynaklar
Chicago, arşiv belgelerinin gösteriminde özellikle elverişlidir. Belgenin yazarı veya başlığı, tarih, koleksiyon adı, kutu veya dosya numarası, arşiv adı ve kurum bilgileri gerektiğinde verilir.
Amaç, başka bir araştırmacının aynı belgeyi yeniden bulabilmesini sağlayacak açıklığı oluşturmaktır.
Kutsal Metinler ve Klasik Eserler
İlahiyat, din bilimleri, felsefe ve klasik çalışmalar alanlarında bölüm, ayet, kitap, eser veya standart bölüm numaraları gibi kalıcı tanımlayıcılar kullanılabilir. Disiplinin yerleşik Chicago uygulaması izlenmelidir.
Çeviri Eser ve E-Kitap
Çeviri eser: Özgün yazarın yanında çevirmen bilgisi de belirtilmelidir.
Örnek:
Weber, Max. Economy and Society. Translated by A. Translator. New York: Academic Press, 2024.
E-kitap: Basılı kitaba benzer biçimde gösterilir; gerektiğinde platform, format, DOI veya kalıcı URL eklenebilir.
Kaynak Yönetim Programları ve Chicago
Zotero, Mendeley ve EndNote gibi programlarda Chicago'nun farklı sürümleri bulunabilir. Özellikle Notes and Bibliography ile Author-Date seçeneklerinin karıştırılmaması gerekir.
- Yazar adları
- Başlıkların büyük-küçük harf düzeni
- Kitap ve dergi adlarının italik kullanımı
- Makale veya bölüm başlıklarının tırnak işaretleri
- Yayıncı ve yıl bilgisi
- Cilt, sayı ve sayfa aralıkları
- DOI ve URL
- Dipnot ile kaynakça arasındaki biçim farkı
Chicago Stilinde Sık Yapılan Hatalar
- Notlar ve Kaynakça ile Yazar-Tarih sistemlerini aynı makalede karıştırmak
- Dipnot biçimini doğrudan kaynakçaya kopyalamak
- Kaynakçayı alfabetik düzenlememek
- Aynı kaynağın sonraki kullanımında tam dipnotu gereksiz yere yeniden yazmak
- Doğrudan alıntıda gerekli sayfa bilgisini vermemek
- Kitap, makale ve bölüm başlıklarının biçimlerini karıştırmak
- Kaynakçada ilk yazarın soyadını başa almamak
- DOI veya bibliyografik ayrıntıları doğrulamamak
- İkincil bir kaynağı özgün kaynak okunmuş gibi göstermek
- Kaynak yönetim programında yanlış Chicago varyantını seçmek
Notlar ve Kaynakça İçin Kısa Örnek
Metin: Araştırma tarihinde bu dönüşüm önemli bir kırılma noktası olarak değerlendirilmiştir.1
İlk dipnot:
1. Ahmet Yılmaz, Modern Toplum ve Kültür (İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024), 85.
Sonraki dipnot:
5. Yılmaz, Modern Toplum ve Kültür, 112.
Kaynakça:
Yılmaz, Ahmet. Modern Toplum ve Kültür. İstanbul: Akademik Yayıncılık, 2024.
Yazar-Tarih İçin Kısa Örnek
Metin: (Yılmaz 2024, 85)
Kaynakça:
Yılmaz, Ahmet. 2024. Modern Toplum ve Kültür. İstanbul: Akademik Yayıncılık.
Göndermeden Önce Chicago Kontrol Listesi
- Notlar ve Kaynakça veya Yazar-Tarih sistemlerinden biri açık biçimde seçilmiş mi?
- Seçilen sistem makale boyunca tutarlı mı?
- Dipnot numaraları doğru sırada mı?
- Sonraki atıflarda uygun kısaltılmış not kullanılmış mı?
- Doğrudan alıntılarda gerekli sayfa bilgileri bulunuyor mu?
- Kaynakça alfabetik olarak sıralanmış mı?
- Dipnot ve kaynakça biçimleri doğru biçimde ayrılmış mı?
- Makale, kitap ve bölüm başlıkları doğru gösterilmiş mi?
- DOI ve URL bilgileri doğrulanmış mı?
- Kaynak yönetim programında doğru Chicago sistemi seçilmiş mi?