Hemşirelik Öğrencilerinde Hasta Güvenliği Yetkinliği ile Klinik Bakım Öz-Yeterliği Arasındaki İlişki
DOI:
https://doi.org/10.9766/kxf0m035Anahtar Kelimeler:
hasta güvenliği- öz yeterlik- klinik bakım- hemşirelik öğrencileriÖz
Bu çalışmada hemşirelik öğrencilerinin hasta güvenliği yetkinliği ile klinik bakım öz-yeterliği arasındaki ilişki incelenmiştir. Kesitsel ve ilişkisel nitelikteki araştırma, klinik uygulama deneyimi bulunan 284 hemşirelik öğrencisiyle yürütülmüştür. Hasta güvenliği yetkinliği, bilgi, beceri ve tutum boyutlarını kapsayan Hasta Güvenliği Yetkinliği Öz Değerlendirme Aracı; klinik bakım öz-yeterliği ise Klinik Değerlendirme için Öz-Yeterlilik Ölçeği'nin algılanan öz-yeterlik boyutu kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin hasta güvenliği yetkinliği puan ortalaması 4,06±0,48, klinik bakım öz-yeterliği puan ortalaması 3,74±0,57'dir. İki değişken arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,38; p<0,001). Hasta güvenliği eğitimi alan öğrencilerin her iki değişkene ilişkin puanları daha yüksek bulunmuştur. Klinik bakım öz-yeterliği ayrıca sınıf düzeyi ve klinik uygulama deneyimine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Regresyon analizinde hasta güvenliği yetkinliği klinik bakım öz-yeterliğinin en güçlü yordayıcısıdır (β=0,34; p<0,001). Hasta güvenliğine ilişkin bilgi, beceri ve tutumların güçlenmesi, öğrencilerin klinik bakım uygulamalarını gerçekleştirebilme konusundaki öz-yeterlik algılarıyla ilişkilidir. Hemşirelik eğitiminde hasta güvenliği ile klinik bakım yeterliğini bütünleştiren uygulamalı eğitim yaklaşımlarının güçlendirilmesi önerilmektedir.
Referanslar
Abu Sharour, L., Bani Salameh, A., Suleiman, K., Subih, M., EL-hneiti, M., AL-Hussami, M., Al Dameery, K., and Al Omari, O. (2022). Nurses’ self-efficacy, confidence and interaction with patients with COVID-19: A cross-sectional study. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 16, 1393–1397. doi:10.1017/dmp.2021.1
Balat Çalbay, R., and Özbay, H. (2025). Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin hasta güvenliği yetkinliğine ilişkin öz-değerlendirme düzeyleri ile tıbbi hataya yönelik tutumları arasındaki ilişki. Artuklu Health, 13, 37–46. doi:10.58252/artukluhealth.1747403
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman.
Bianchi, M., Bressan, V., Cadorin, L., Pagnucci, N., Tolotti, A., and Valcarenghi, D. (2016). Patient safety competencies in undergraduate nursing students: A rapid evidence assessment. Journal of Advanced Nursing, 72(12), 2966–2979. doi:10.1111/jan.13033
Bu, M., Ma, H., Zhai, H., Ma, Y., and Xu, N. (2022). Role of self-efficacy in nursing organizational climate: A way to develop nurses' humanistic practice ability. Journal of Nursing Management, 30(7), 2107–2115. doi:10.1111/jonm.13516
Caruso, R., Pittella, F., Zaghini, F., Fida, R., and Sili, A. (2016). Development and validation of the nursing profession self-efficacy scale. International Nursing Review, 63(3), 455–464.
Clark, M. C., Owen, S. V., and Tholcken, M. A. (2004). Measuring student perceptions of clinical competence. Journal of Nursing Education, 43, 548–554.
Eskici, G. T., Kanig, M., Ugur, E., and Seren, A. K. H. (2021). The Turkish version of the patient safety competency self-evaluation tool: A validity and reliability study. Nurse Education in Practice, 103229. doi:10.1016/j.nepr.2021.103229
Fırat Kılıç, H., and Cevheroğlu, S. (2023). Patient safety competencies of nursing students. Nurse Education Today, 121, 105666. doi:10.1016/j.nedt.2022.105666
Glarcher, M., and Vaismoradi, M. (2025). A systematic integrative review of specialized nurses' role to establish a culture of patient safety: A modelling perspective. Journal of Advanced Nursing, 81(9), 5248–5263.
Huang, F. F., Shen, X. Y., Chen, X. L., He, L. P., Huang, S. F., and Li, J. X. (2020). Self-reported confidence in patient safety competencies among Chinese nursing students: A multi-site cross-sectional survey. BMC Medical Education, 20(1), 32. doi:10.1186/s12909-020-1945-8
Lee, S. E., Lee, M. H., Peters, A. B., and Gwon, S. H. (2020). Assessment of patient safety and cultural competencies among senior baccalaureate nursing students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(12), 4225. doi:10.3390/ijerph17124225
Mihdawi, M., Al-Amer, R., Darwish, R., Randall, S., and Afaneh, T. (2020). The influence of nursing work environment on patient safety. Workplace Health & Safety, 68(8), 384–390.
Mutlu, B., Azak, M., and Kalaycı, S. (2020). Çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği dersini almış öğrencilerin klinik rahatlık ve endişe durumu ile öz yeterlilik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(26), 4294–4312. doi:10.26466/opus.659694
Shorey, S., and Lopez, V. (2021). Self-efficacy in a nursing context. In G. Haugan and M. Eriksson (Eds.), Health promotion in health care—Vital theories and research (pp. 145–158). Cham, Switzerland: Springer. doi:10.1007/978-3-030-63135-2_12
Svitlica, B. B., Šajnović, M., Simin, D., Ivetić, J., and Milutinović, D. (2021). Patient safety: Knowledge and attitudes of medical and nursing students: Cross-sectional study. Nurse Education in Practice, 53, 103089. doi:10.1016/j.nepr.2021.103089
Vaismoradi, M., Tella, S., Logan, P. A., Khakurel, J., and Vizcaya-Moreno, F. (2020). Nurses’ adherence to patient safety principles: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(6), 2028.
Xie, D., Zhu, X., Zhang, X., Jiang, Z., Wang, X., and Liu, T. (2024). Research on the correlation between clinical nurses’ self-efficacy, future time perspective, and occupational burnout. Frontiers in Public Health, 12, 1363450.
Zengin, N., Pınar, R., Çil Akıncı, A., and Yıldız, H. (2014). Psychometric properties of the self-efficacy for clinical evaluation scale in Turkish nursing students. Journal of Clinical Nursing, 23(7–8), 976–984. doi:10.1111/jocn.12257
