Yayın Etiği ve Araştırma Bütünlüğü

Yayın Etiği ve Araştırma Bütünlüğü

SAER Journal, bilimsel yayıncılıkta dürüstlük, şeffaflık, hesap verebilirlik, tarafsızlık ve araştırma bütünlüğü ilkelerini esas alır. Dergiye gönderilen, değerlendirilen ve yayımlanan tüm çalışmaların geçerli etik standartlara, ilgili mevzuata ve uluslararası kabul görmüş bilimsel yayıncılık ilkelerine uygun olması beklenir.

1. Genel Etik İlkeler

Yazarlar, editörler, hakemler ve yayın sürecinde görev alan diğer kişiler; bilimsel dürüstlük, gizlilik, tarafsızlık, çıkar çatışmalarının açıklanması ve araştırma katılımcılarının haklarının korunması ilkelerine uygun hareket etmekle sorumludur.

SAER Journal; intihal, veri uydurma, veri çarpıtma, yinelenen veya mükerrer yayın, uygunsuz yazarlık, etik onay gerekliliklerinin ihlali ve araştırma bütünlüğünü zedeleyen diğer uygulamaları kabul etmez.

2. Araştırma Etiği ve Etik Kurul Onayı

İnsan katılımcıları, kişisel verileri, hassas grupları veya etik kurul değerlendirmesi gerektiren diğer araştırma süreçlerini içeren çalışmalarda, ilgili ulusal ve kurumsal etik gerekliliklere uyulması yazarların sorumluluğundadır.

Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda kurulun adı, karar tarihi ve karar veya başvuru numarası makalede belirtilmelidir. Editör gerekli gördüğünde etik kurul onayı, izin belgesi veya ilgili diğer belgelerin sunulmasını isteyebilir.

Etik kurul onayı gerektirmediği belirtilen çalışmalar için editör, araştırmanın niteliğine göre gerekçe veya açıklama talep edebilir.

3. Bilgilendirilmiş Onam ve Katılımcı Hakları

Bilgilendirilmiş onam gerektiren araştırmalarda katılımcılardan veya gerekli durumlarda yasal temsilcilerinden uygun onam alınmış olmalıdır. Katılımcıların mahremiyetini veya kimliğini açığa çıkarabilecek bilgi, görüntü veya diğer materyaller yalnızca bilimsel açıdan gerekli olduğu ve uygun izinlerin bulunduğu durumlarda kullanılmalıdır.

Araştırmalarda gönüllülük, mahremiyet, gizlilik, ayrımcılık yapmama ve katılımcıların haklarının korunması temel ilkeler arasında kabul edilir.

4. Araştırma Suistimali

SAER Journal; veri veya bulgu uydurma, verileri veya araştırma kayıtlarını yanıltıcı biçimde değiştirme, başkasına ait fikir veya ifadeleri uygun atıf olmaksızın kullanma ve bilimsel kayıtların güvenilirliğini zedeleyen diğer davranışları araştırma suistimali kapsamında değerlendirebilir.

Araştırma veya yayın suistimaline ilişkin makul bir şüphe oluşması hâlinde editör, yazarlardan açıklama veya destekleyici belge isteyebilir. Gerekli durumlarda konu ilgili kurum, etik kurul veya yetkili başka bir merciin incelemesine yönlendirilebilir.

5. İntihal ve Kaynak Kullanımı

Yazarlar başkalarına ait fikir, veri, ifade, tablo, şekil veya diğer materyalleri uygun şekilde kaynak göstermeden kullanamaz. Daha önce yayımlanmış kendi çalışmalarından yapılan kullanımlarda da uygun atıf ve şeffaflık sağlanmalıdır.

Benzerlik raporları tek başına etik ihlal kararı vermek için kullanılmaz. Benzerlikler bağlam, kaynak gösterme biçimi, çalışmanın türü ve ilgili materyalin niteliği birlikte değerlendirilerek editoryal olarak incelenir.

6. Mükerrer ve Eşzamanlı Gönderim

Bir çalışma aynı anda birden fazla dergiye değerlendirilmek üzere gönderilmemelidir. Önemli ölçüde aynı veri, analiz veya metni içeren çalışmaların daha önce yayımlanmış olması durumunda bu durum açıkça bildirilmeli ve ilgili çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmelidir.

7. Yazarlık ve Katkı

Yazarlık, çalışmaya anlamlı akademik katkı sağlayan ve yayımlanan içeriğin sorumluluğunu üstlenebilecek kişilerle sınırlı olmalıdır. Katkısı yazarlık düzeyine ulaşmayan kişilerin katkıları uygun şekilde teşekkür veya katkı beyanında belirtilmelidir.

Hediye yazarlık, hayalet yazarlık ve bir kişinin bilgisi veya onayı dışında yazar olarak gösterilmesi kabul edilmez. Yazarlık değişikliği talepleri editoryal incelemeye tabi tutulabilir.

8. Çıkar Çatışmaları

Yazarlar, hakemler, editörler ve yayın kurulu üyeleri; değerlendirme veya yayın kararlarını etkileyebilecek ya da etkiliyor izlenimi yaratabilecek mali, akademik, kurumsal, kişisel veya diğer ilişkilerini açıklamalıdır.

Bir çıkar çatışmasının varlığı tek başına çalışmanın reddedilmesini gerektirmez; önemli olan ilişkinin şeffaf biçimde açıklanması ve editoryal kararın bağımsızlığının korunmasıdır.

9. Finansman ve Destek

Araştırmanın yürütülmesi, veri toplanması, analiz edilmesi, yazılması veya yayımlanmasına mali ya da ayni katkı sağlayan kurum ve kuruluşlar açıkça belirtilmelidir. Destekleyicinin araştırma tasarımı, veri analizi, yazım veya yayın kararı üzerindeki rolü varsa bu rol şeffaf biçimde açıklanmalıdır.

10. Veri Bütünlüğü ve Araştırma Kayıtları

Yazarlar yayımlanan bulguların dayandığı verilerin doğruluğundan ve bütünlüğünden sorumludur. Editör, bilimsel veya etik bir değerlendirme için gerekli olduğunda anonimleştirilmiş veri, analiz çıktısı, araştırma protokolü veya diğer destekleyici belgeleri talep edebilir.

Veri paylaşımı; katılımcı gizliliği, kişisel verilerin korunması, etik kurul koşulları, hukuki yükümlülükler ve üçüncü kişilerin hakları gözetilerek yürütülmelidir.

11. Editoryal Sorumluluk ve Bağımsızlık

Yayın kararları; yazarın kurumsal bağlantısı, milliyeti, kişisel özellikleri, siyasi veya diğer görüşleri yerine çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, etik uygunluğu ve derginin amaç ve kapsamıyla uyumu temelinde verilir.

Editörler kendi çıkar çatışmalarının bulunduğu çalışmaların değerlendirme ve karar sürecinden çekilir. Bu tür çalışmalar bağımsız bir editoryal süreç aracılığıyla değerlendirilir.

12. Etik İhlal İddialarının Değerlendirilmesi

SAER Journal, etik ihlal iddialarını mümkün olduğunca gizlilik, tarafsızlık ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda değerlendirir. İlgili taraflardan açıklama veya belge talep edilebilir ve bir karar verilmeden önce mevcut bilgilerin yeterli ölçüde değerlendirilmesine çalışılır.

Dergi, kurumların veya yetkili mercilerin görev alanına giren araştırma suistimali iddialarında kendi yetkisini aşan bir soruşturma yürütmek yerine konunun uygun kurumsal veya hukuki merciler tarafından incelenmesini isteyebilir.

13. Yayın Sonrası Etik Sorunlar

Yayımlanmış bir çalışmada hata, etik ihlal veya bilimsel kaydın güvenilirliğini etkileyebilecek başka bir sorun tespit edilmesi hâlinde dergi; gerekli değerlendirmeyi yaparak düzeltme, geri çekme, endişe beyanı veya diğer uygun yayın sonrası işlemleri uygulayabilir.

14. Şikâyet ve İtirazlar

Yazarlar ve diğer ilgili taraflar, editoryal süreç veya etik değerlendirmeler hakkında gerekçeli bir şikâyet veya itiraz sunabilir. İtirazlar mümkün olduğunca ilk kararı veren kişiden bağımsız biçimde yeniden değerlendirilebilir.

15. Uluslararası Standartlar

SAER Journal, yayın etiği ve araştırma bütünlüğü uygulamalarında uluslararası akademik yayıncılıkta kabul gören iyi uygulama ve şeffaflık ilkelerini dikkate alır. Dergi politikaları, bilimsel yayıncılık ve araştırma etiğindeki gelişmeler doğrultusunda gerektiğinde güncellenebilir.