Çıkar Çatışması Politikası

SAER Journal, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, tarafsızlık ve editoryal bağımsızlık ilkelerini esas alır. Yazarlar, hakemler, editörler ve yayın sürecine katılan diğer kişiler; değerlendirme, yorumlama veya yayın kararlarını etkileyebilecek ya da etkiliyor izlenimi yaratabilecek mali, akademik, kurumsal, kişisel veya diğer ilişkilerini açıklamakla sorumludur.

1. Çıkar Çatışmasının Kapsamı

Çıkar çatışması; bir kişinin bilimsel değerlendirmesini, kararını veya mesleki sorumluluğunu etkileyebilecek ya da makul bir üçüncü kişi tarafından etkiliyor olarak algılanabilecek herhangi bir ilişki, faaliyet veya menfaat durumunu ifade eder.

Çıkar çatışmaları aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere şu alanlarda ortaya çıkabilir:

Mali ilişkiler ve finansal çıkarlar,
İstihdam, danışmanlık veya kurumsal bağlar,
Araştırma fonları, hibeler veya sponsorluklar,
Patent, lisans veya diğer fikrî mülkiyet hakları,
Akademik rekabet veya yakın iş birliği ilişkileri,
Kişisel, ailevi veya profesyonel ilişkiler,
İncelenen çalışma hakkında önceden oluşmuş güçlü görüş veya çıkarlar.

2. Yazarların Sorumluluğu

Yazarlar, çalışmanın hazırlanması, yürütülmesi, analizi, yorumlanması veya yayımlanmasıyla ilişkili olabilecek tüm gerçek veya potansiyel çıkar çatışmalarını açıkça bildirmelidir.

Çıkar çatışması bulunmadığı durumlarda da uygun bir “çıkar çatışması bulunmamaktadır” beyanı sunulabilir. Mali destek veya sponsorluk ayrıca finansman bilgileri kapsamında açıklanmalıdır.

3. Hakemlerin Sorumluluğu

Hakemler, tarafsız değerlendirme yapmalarını etkileyebilecek bir ilişki veya durum bulunduğunda bunu editöre bildirmeli ve gerektiğinde hakemlik görevinden çekilmelidir.

Hakemler özellikle yakın akademik iş birliği, kişisel ilişki, kurumsal bağlılık, doğrudan rekabet veya başka bir önemli çıkar ilişkisi bulunan çalışmaların değerlendirilmesinde bağımsızlıklarını göz önünde bulundurmalıdır.

4. Editörlerin ve Yayın Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu

Editörler ve yayın kurulu üyeleri, çıkar çatışması bulunan çalışmaların değerlendirme ve karar süreçlerinden çekilir. Bu tür çalışmalar mümkün olduğunca bağımsız bir editör veya yetkilendirilmiş başka bir editoryal sorumlu tarafından yürütülür.

Bir editörün, yayın kurulu üyesinin veya derginin karar süreçlerinde görev alan bir kişinin yazar olduğu çalışmalarda ilgili kişi makalenin değerlendirilmesine veya nihai kararına katılmaz.

5. Kurumsal ve Finansal Etkiden Bağımsızlık

SAER Journal'ın editoryal kararları; finansör, sponsor, kurum, reklam veren, yayıncı veya başka bir dış tarafın ticari ya da kurumsal çıkarlarından bağımsız olarak verilir.

Bir çalışmanın mali destek almış olması tek başına kabul veya ret kararını belirlemez. Bununla birlikte destek kaynağı ve destekleyicinin araştırmadaki rolü şeffaf biçimde açıklanmalıdır.

6. Açıklanan Bir Çıkar Çatışmasının Değerlendirilmesi

Bir çıkar çatışmasının varlığı otomatik olarak etik ihlal veya makalenin reddedilmesi anlamına gelmez. Editör, ilişkinin niteliğini ve çalışmanın bilimsel bağımsızlığı üzerindeki olası etkisini değerlendirir. Gerekli durumlarda ek açıklama, bağımsız değerlendirme veya başka editoryal önlemler uygulanabilir.

7. Açıklanmayan Çıkar Çatışmaları

Değerlendirme veya yayın sonrasında açıklanmamış önemli bir çıkar çatışması tespit edilirse editör ilgili kişilerden açıklama talep edebilir.

Sorunun niteliğine göre editoryal karar yeniden değerlendirilebilir ve yayımlanmış makalelerde gerekli olduğunda düzeltme, açıklama veya diğer uygun yayın sonrası işlemler uygulanabilir.

8. Gizlilik

Çıkar çatışmalarına ilişkin bildirimler yalnızca editoryal değerlendirme için gerekli ölçüde kullanılır. Bununla birlikte yayımlanması gereken çıkar çatışması veya finansman beyanları, şeffaflığın sağlanması amacıyla makaleyle birlikte kamuya açık hâle getirilebilir.

9. Şeffaflık İlkesi

SAER Journal açısından temel amaç, çıkar çatışmalarının tamamen ortadan kaldırılması değil, ilgili ilişkilerin şeffaf biçimde açıklanması ve bilimsel değerlendirme ile editoryal kararların bağımsızlığının korunmasıdır.

10. Politikanın Güncellenmesi

Bu politika, akademik yayıncılık ve araştırma etiği alanındaki güncel iyi uygulamalar doğrultusunda gerektiğinde gözden geçirilebilir ve güncellenebilir.