Hakemlik Politikası

Hakemlik Politikası

SAER Journal, yayımlanmak üzere gönderilen akademik çalışmaların bilimsel niteliğini, özgünlüğünü, yöntemsel yeterliliğini ve derginin amaç ve kapsamına uygunluğunu değerlendirmek amacıyla bağımsız hakem değerlendirmesi uygular. Hakemlik süreci tarafsızlık, gizlilik, bilimsel dürüstlük ve editoryal bağımsızlık ilkeleri doğrultusunda yürütülür.

1. Ön Değerlendirme

Dergiye gönderilen çalışmalar öncelikle editör veya görevlendirilen alan editörü tarafından amaç ve kapsam, akademik nitelik, biçimsel uygunluk, etik gereklilikler ve temel yayın standartları açısından değerlendirilir. Derginin kapsamı dışında kalan, bilimsel veya etik açıdan temel gereklilikleri karşılamayan ya da hakem değerlendirmesine gönderilmesi uygun görülmeyen çalışmalar dış hakem değerlendirmesine alınmadan reddedilebilir.

2. Hakemlik Modeli

SAER Journal, araştırma ve derleme makalelerinde esas olarak çift kör hakemlik (double-anonymous peer review) modelini uygular. Bu modelde yazarların ve hakemlerin kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.

Hakem değerlendirmesine alınan çalışmalar, kural olarak ilgili alanda uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Gerekli görülen durumlarda editör, ek hakem görüşü talep edebilir.

3. Hakemlerin Seçimi

Hakemler; çalışmanın konusu, yöntemi ve disiplin alanı dikkate alınarak akademik uzmanlıkları ve değerlendirme yeterlilikleri doğrultusunda seçilir. Editörler, değerlendirme sürecinin bağımsızlığını etkileyebilecek açık veya olası çıkar çatışmalarından kaçınmaya özen gösterir.

Hakemlerden, değerlendirmeyi etkileyebilecek mali, kurumsal, akademik, kişisel veya diğer nitelikte bir çıkar çatışması bulunması hâlinde bunu editöre bildirmeleri ve gerektiğinde değerlendirmeden çekilmeleri beklenir.

4. Değerlendirme Ölçütleri

Hakemlerden çalışmayı özellikle aşağıdaki açılardan değerlendirmeleri beklenir:

  • Çalışmanın özgünlüğü ve bilimsel katkısı,
  • Araştırma sorusu veya amacının açıklığı,
  • Kuramsal ve kavramsal çerçevenin yeterliliği,
  • Yöntemin araştırma amacıyla uyumu ve bilimsel yeterliliği,
  • Bulguların doğru ve açık biçimde sunulması,
  • Tartışma ve sonuçların bulgularla uyumu,
  • Kaynak kullanımının yeterliliği ve güncelliği,
  • Etik ilkelere ve araştırma bütünlüğü standartlarına uygunluk.

5. Hakem Kararları

Hakemler değerlendirme sonucunda çalışmaya ilişkin görüş ve önerilerini editöre sunar. Hakem raporları editoryal karar sürecinde önemli bir bilimsel danışma kaynağıdır; ancak hakem önerileri editör açısından bağlayıcı değildir.

Çalışma hakkında nihai karar, hakem görüşleri, editoryal değerlendirme, derginin amaç ve kapsamı, bilimsel kalite ve yayın etiği ilkeleri birlikte dikkate alınarak editör tarafından verilir.

6. Görüş Ayrılığı

Hakem değerlendirmeleri arasında önemli bir görüş ayrılığı bulunması durumunda editör, çalışmayı üçüncü veya ek bir hakeme gönderebilir. Ek hakem görüşü alınması nihai karar verme yetkisinin editörde olduğu gerçeğini değiştirmez.

7. Revizyon Süreci

Revizyon istenen çalışmalarda yazarlardan, hakem ve editör değerlendirmelerine verdikleri yanıtları açık ve sistematik biçimde sunmaları beklenir. Editör, revize edilen çalışmayı yeniden aynı veya farklı hakemlere gönderebilir ya da yapılan değişikliklerin yeterliliğini editoryal olarak değerlendirebilir.

8. Gizlilik

Gönderilen çalışmalar ve bunlara ilişkin hakem raporları gizli akademik iletişim olarak değerlendirilir. Editörler, hakemler ve yayın sürecinde görev alan kişiler, çalışma içeriğini yayın öncesinde yetkisiz kişilerle paylaşamaz ve değerlendirme sırasında edindikleri bilgileri kişisel veya akademik çıkar amacıyla kullanamaz.

Hakemlerin, gizliliği güvence altına alınamayan yapay zekâ sistemlerine veya üçüncü taraf dijital araçlara yayımlanmamış makale metni, ek dosya veya diğer gizli materyalleri yüklememeleri beklenir. Yapay zekâ destekli araçların hakemlik sürecinde kullanımı, gizlilik ve veri güvenliği ilkelerini ihlal etmemelidir.

9. Editör veya Yayın Kurulu Üyelerinin Çalışmaları

Editör, yayın kurulu üyesi veya derginin karar süreçlerinde görev alan bir kişinin yazar olduğu çalışmalarda ilgili kişi değerlendirme ve karar sürecinden çekilir. Çalışma, bağımsız bir editör ve bağımsız hakemler tarafından değerlendirilir.

10. Etik Sorunlar

Hakemlik sürecinde intihal, veri uydurma veya çarpıtma, etik kurul gerekliliklerinin ihlali, uygunsuz yazarlık veya başka bir araştırma bütünlüğü sorunu şüphesi ortaya çıkması durumunda editör gerekli incelemeyi başlatabilir ve ilgili yayın etiği prosedürlerini uygulayabilir.

11. Temel İlkeler

SAER Journal hakemlik sürecinde uluslararası akademik yayıncılıkta kabul gören şeffaflık, gizlilik, tarafsızlık ve araştırma bütünlüğü ilkelerini esas alır. Derginin hakemlik uygulamaları gerektiğinde uluslararası yayın etiği ve editoryal standartlardaki güncel gelişmeler doğrultusunda gözden geçirilebilir.